مقاله فارسی .

ارائه بیش از 25000 مقاله فارسی word

دانلود مقاله تاريخ چاپ

 

 

 

چاپ یک اختراع پیر است اما بدرستی آنرا مادر دانایی بشر خوانده اند.
زیر سقف این خانه، ما به چاپ و تکنولوژی، که زاییده همان دانایی است،عشق می ورزیم.
استفاده هوشمندانه از چاپ بهترین ابزار اطلاع رسانی برای بسیاری از شرکتهای کوچک و بزرگ است .
ما می خواهیم با انجام خوب اینکار در آبادانی و رونق دنیای اطراف مان سهیم شویم.
تنها يكسال بعد از حضور جدي چاپ ديجيتال و قبل از بسياري از شهرهاي بزرگ و مدرن، تهران يك چاپخانه ديجيتال داشت. در سال ۱۳۷۶ (۱۹۹۷) خانه چاپ و طرح اولين دستگاه چاپ ديجيتال زايكن را در ايران نصب و راه اندازي كرد.
پس از يك سال چاپ ديجيتال سياه و سفيد و يك دستگاه چاپ ديجيتال رنگي به امكانات خانه چاپ و طرح افزوده شد تا تنها چاپخانه ديجيتال ايران بتواند سرويس هاي مطمئن تري به مشتريان خود ارائه دهد.
اما چاپ ديجيتال تمام نياز مشتريان خانه چاپ و طرح نبود. در سال ۱۳۸۰ برنامه راه اندازي كارگاه افست خانه چاپ و طرح پس از يك سال به ثمر نشست. خانه چاپ و طرح بازهم پيشرو بود و اولين دستگاه چاپ افست پيشرفته چهاررنگ هايدلبرگ مدل SM۵۲ با تمام تجهيزات جانبي در خانه چاپ و طرح آغاز به كاركرد. در كنار اين دستگاه نيز امكانات كامل يك ليتوگرافي فراهم شد تا خانه چاپ و طرح نه تنها نخستين چاپخانه ديجيتال ايران بلكه مجتمعي بي نظير در صنعت چاپ ايران باشد.
تجهیز مجدد کارگاه دیجیتال در سال ۱۳۸۳ به سه دستگاه چاپ دیجیتال رنگی زیراکس ۶۰۶۰ Docucolor آنرا به بزرگترین ظرفیت تولید دیجیتال در کشور تبدیل کرد.
امروز امكانات گوناگون خانه چاپ و طرح و وجود هر دو خط توليد ديجيتال و افست به شكل كامل در اين مؤسسه هيچ محدوديتي براي شما باقي نمي گذارد. چاپ سفارش شما در هر تيراژي در خانه چاپ و طرح امكان پذير است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


اختراع فن چاپ درحقيقت به قرن ها پيش از گوتنبرگ، كه نامش به عنوان مخترع چاپ در تاريخ به ثبت رسيده است، برمي گردد. آسوريان چند هزار سال قبل از ميلاد بر خشت هايي از گل‌رس مهر مي‌زدند.
استعمال حروف قابل انتقال نيز ميان سال‌ها ي 1051 و 1058 در چين آغاز شد. مخترع اين حروف فردي به نام پي‌شنگ بود و حروف هم از گل‌رس ساخته مي‌شد. حروف دستي و حروف قلعي كه پس از آنها به كارآمد، هيچ يك رواجي نيافت، بر عكس حروف چوبي متداول شد. تا اين‌كه در سال 1440، گوتنبرگ ظاهرا بدون اطلاع از كار چيني‌ها، حروف قابل انتقال را اختراع كرد و براي هر يك از حروف الفبا يك حرف جداگانه به كار برد. حروف متحرك را چيني‌ها اختراع كردند، ولي گوتنبرگ كه حرفه اش زرگري بود، آلياژ مناسب براي ريخته گري حروف را از سرب و آنتي موآن به دست آورد و سپس نسبت هر يك از اين دو فلز را به گونه اي انتخاب كرد كه حروف بيش از حد سخت و نرم نباشند. وي براي مركب چاپ هم فرمول مناسبي يافت و خلاصه با رفع موانع و حل مشكلات عمل چاپ را ميسر و اجرايي كرد.
تقريبا 20 سال پس از نخستين تلاش ها ي گوتنبرگ در امر چاپ ،اين صنعت با استفاده از سطوح برجسته در ونيز، فلورانس، پاريس و ليون در حدي مختصر و محدود رواج يافت. اما دستگاه چاپ گوتنبرگ، به علت هزينه ها ي بسيار زياد فقط براي ثروتمندان قابل دسترسي بود و به همين دليل تا مدت ها ي طولاني استقبال چنداني از آن نشد. 300 سال پس از اختراع دستگاه چاپ گوتنبرگ، نمايشنامه نويسي آلماني به نام آلوئيس زنه فلدر، چاپ سنگي يا ليتو گرافي را درسال 1796 ميلادي اختراع كرد.
هر سنگي كه متن يا تصوير با اين روش روي آن نقش مي بست ، براي چاپ حدود 750 نسخه عملكرد مطلوب داشت و پس از آن نقش روي سنگ قابل چاپ نبود.

 

اگر چه درباره شروع چاپ سنگي در ايران روايات متعددي وجود دارد، به نظر مي رسد چاپ سنگي را براي نخستين بار ميرزا صالح شيرازي در تبريز راه اندازي كرد. ميرزا صالح كه از سوي دولت ايران براي فراگيري هنرهاي جديد به اروپا رفته بود، در بازگشت يك دستگاه چاپ سنگي با خود به تبريز آورد كه آن را در سال 1250 قمري راه انداخت.

 

چاپخانه سنگي طي مدت كوتاهي در تهران و بعد اصفهان و سپس ساير شهرهاي ايران تاسيس شد و بيش از 50 سال تنها روش چاپ در ايران بود و تا اواخر دوره قاجار ، هر چه در ايران چاپ مي شد، به روش چاپ سنگي بود. البته هشت سال قبل از ورود چاپ سنگي به ايران چاپ سربي نيز راه اندازي شده بود، ولي به علت هزينه و زحمت زياد آن ، پس از ورود چاپ سنگي ، كنار گذاشته شد و بعدها در اواخر دوره قاجار دوباره حروف سربي و استفاده از آن رايج گرديد.

 

طريقه چاپ سربي روش نسبتا ساده اي بود : كاغذ روي صفحه اي متشكل از حروف برجسته سربي و آغشته به مركب فشرده مي شد و بر اثر فشار، حروف بر صفحه كاغذ نقش مي بست. حروفچيني روزنامه نيز نخست به صورت دستي انجام مي گرفت، ولي بعدها اين كار با دستگاه ها يي كه معمول ترين آنها «لاينو تايپ» بود، صورت پذيرفت. دستگاه حروفچيني خودكاري لاينوتايپ در سال 1886 ميلادي ساخته شد. و بدين ترتيب سرعت چاپ به تدريج فزوني يافت. پيشرفت فناوري كم كم باعث شد دستگاه حروفچيني سربي از دور خارج شود و جاي خود را به دستگاه الكترونيكي بدهد.
اولین چاپخانه در ایران در شهر تبریز تأسیس شد. عباس میرزا نایب السلطنه میرزا زین العابدین تبریزی را مامور فراگیری فن چاپ و به راه انداختن نخستین چاپخانه در تبریز کرد.(فرهنگ دهخدا)
میرزا زین العابدین تبریزی به سال ۱۲۳۳ هجری قمری اسباب و آلات چاپ حروفی را به تبریز آورده و تحت حمایت عباس میرزا نایب السلطنه که در آن زمان حکمران آذربایجان بود مطبعه کوچکی برقرار نمود و کتابی مزبور میرزا ابواقاسم فراهانی بود که حاوی قصه‌هایی از جنگ میان دولت ایران و روسیه که در مورخ ۱۲۲۸ هجری قمری (برابر با ۱۸۱۳ میلادی ) با عهدنامه گلستان به پایان رسیده بود.(تاریخ هیجده ساله آذربایجان -احمد کسروی )
دکتر فهیمه باب الحوائج در کتاب «آشنایی با مبانی چاپ و نشر» خود می‌نویسد : "عباس میرزا ولیعهد فتحعلیشاه چند تن از ایرانیان را به اروپا گسیل کرد تا صنعت چاپ را بیاموزند. سپس دستور داد که از روسیه ماشین چاپ وارد کنند . در سال ۱۸۱۶ میلادی هنرمند آذربایجانی میرزا زین العابدین تبریزی یکی از همین ماشین‌ها رابه کار گرفت . دومین مطبعه که به ایران وارد شد مطبعه سنگی است که آن نیز در تبریز دایر شده‌است . جای تعجب است که مطبعه نخستین پس از کار کردن دیگر معمول نشد و مطبعه سنگی جای آن را گرفت .(فرهنگ دهخدا)
شاید علت جایگزینی مطبعه سنگی به وجای مطبعه سربی این باشد که افرادی مطبعه سربی و حروف آن را با نظر بدبینی نگاه می‌کردند و علامت کفر می‌دانستندویا چون حروف ما فارسی بود با حروف سربی در آن زمان نمی‌توانستیم تنوع در خطوط داشته باشیم در صورتی که در مطبعه سنگی از خوشنویسان کمک گرفته می‌شد. علی قاضی زاده در کتاب تبریز شهر اولین‌ها می‌نویسد : سخت گیری‌های کهنه پرستان باعث شده بود که به سبب گرانی طولانی و سخت بودن چاپ سنگی چاپ کتب و مطبوعات بسیار گران تمام شده و در نتیجه سال‌ها انتشار کتاب و نشریه با دشواری‌های فراوان همراه باشد.

 

متاسفانه این چاپخانه‌ها همیشه مورد بغض و کینه کوته اندیشان بود و در هر فرصتی که به دست می‌آوردند این مکان‌های فرهنگی را غارت می‌کردند . به گونه‌ای که کسروی می‌نویسد : مستبدین حروف سربی چاپخانه امید ترقی را ذوب کرده و به صورت گلوله در آورده و به روی این ملت بیچاره انداختند.
حسین امید در کتاب اولین‌ها می‌نویسد: در میان مطابع سنگی معروف تبریز می‌توان مطبعه سنگی علمیه ( چاپ سنگی علمیه )را نام برد که به‌وسیله حاج زین العابدین که به نام حاجی حاج آقا علمیه مشهور بود(نوه حاج میرزا زین العابدین تبریزی ) در سال ۱۲۹۰ هجری شمسی تأسیس یافته و این مطبعه در چاپ کتب مختلف خدمات مهمی انجام داده‌است .
( حدود نود سال پس از تأسیس اولین چاپخانه در تبریز نوه حاج زین العابدین ( کسی که اولین چاپخانه سنگی و سربی را در ایران و تبریز دایر کرد)بنام زین االعابدین مطبعه چی که پس از زیارت مکه به نام حاجی حاج آقا معروف و هنگام گرفتن شناسنامه نام علمیه را برخود انتخاب نمود. وی ماشین چاپی از اروپا خریداری کرده و از طریق کشور مصر وارد بندراستانبول در ترکیه فعلی نمود و ازاین بندر توسط چهل گاومیش به تبریز منتقل کرد . حاجی حاج آقا علمیه همرا با دستگاه‌های چاپ سنگی خود هشت تن از متخصصین صنعت چاپ را نیز از کشور آلمان برای نصب و آموزش این دستگاه‌ها به تبریز آورد.
این آلمانی‌های متخصص صنعت چاپ در منزل مسکونی حاجی حاج آقا که ماشین‌های چاپ نیز در قسمتی از این خانه ۲۲۰۰ متر مربعی دایر شده بود ساکن شدند.
دختر حاجی حاج آقا علمیه اظهار می‌دارند که : زمان حمل گاومیش‌های حامل دستگاهای چاپ از کوچه‌های تنگ و باریک محله منجم تبریز به اجبار دیوارهای تعداد زیادی از خانه‌های همسایه‌ها را فرو ریخته و خراب کردند که حاجی حاج آقا هزینه بازسازی دیوارهای فرو ریخته را نیز متحمل شدند.گفتنی است که نوه‌های حاجی حاج آقا علمیه اغلب به کار آبا و اجدادی خویش روی آورده‌اند و در صنعت چاپ ایران مشغول به فعالیت هستند .
چاپ سربي. اين نوع چاپ كه به آن چاپ حروفي و چاپ برجسته نيز مي‌گويند، از كنار هم نهادن حروف سربي و منعكس ساختن آن بر كاغذ به‌وجود مي‌آيد. در آغاز ورود فن چاپ به ايران، چاپ سربي را، به اعتبار واژه لاتيني آن، تيپوگرافي[1] مي‌ناميدند. در كتاب معرفه‌البدايع في‌الفنون و الصنايع چاپ 1324 ق. تيپوگرافي چنين توصيف شده است: "حروفات چاپ را تيپ ناميده و چون عمل چاپ حكم كتابت را دارد لهذا چاپخانه را ]محل [تيپوگرافي (يعني با تيپ نوشتن) و كارگران را تيپوگراف مي‌نامند يعني حروف‌چين..." (:4 375-376). نخستين گام اساسي در پيشرفت فن چاپ، اختراع چاپ با حروف متحرك فلزي بود كه گوتنبرگ آلماني در سال 1450 م.، صنعت چاپ را از شكل متداول چوبي به‌صورت سربي درآورد. "نخستين كتاب عربي كه در جهان چاپ شد قانون ابن‌ماسويه، پزشك معروف ايراني، در 876 ق./ 1471 م. و كليات ابن‌سينا در 889 ق./ 1484 م. در شهر ونيز ايتاليا بوده است. نخستين متن فارسي چاپ‌شده در جهان، كتاب مقدس تورات است كه به چهار زبان و به خط عبري در سال 953 ق. در استانبول انجام شد. اولين كتابي كه به خط فارسي در جهان منتشر گرديد كتاب سيرت مسيح است كه در سال 1094 ق./ 1639 م. در شهر ليدن هلند طبع شده است (:8 23). ظاهراً قديمي‌ترين كتاب‌هايي كه به زبان فارسي در جهان به طبع رسيده دو كتاب به نام‌هاي داستان مسيح و داستان سن پيدرو است كه هر دو با ترجمه لاتيني در 1094 ق./ 1639 م. در شهر ليدن طبع شده است (26:1).
در اواسط قرن 11 ق.، در عهد صفويه، گروهي از بازرگانان ايراني، كه از ارامنه اصفهان و ساكن آمستردام بودند، ابتدا حروف زبان ارمني را تهيه و سپس چاپخانه‌اي را خريداري و وارد جلفاي اصفهان كردند. در سفرنامه تاورنيه آمده است كه يكي از ارامنه جلفا كه يعقوب ژان نام داشت و نجّار بود در 1051 ق./1641 م. چاپخانه‌اي از اروپا خريداري و وارد جلفا كرد كه بعضي از دعاها و رسائل و اوراد مذهبي با اين دستگاه به‌چاپ رسيده است. پيش از ورود اين مطبعه، كتابي در جلفاي اصفهان با عنوان حيات اجداد روحاني[2] توسط خاچاطور، خليفه وقت ارامنه در كليساي وانك جلفاي اصفهان، به‌چاپ رسيده است.
نخستين مطبعه سربي در ايران كه اقدام به چاپ كتاب با حروف الفباي فارسي و عربي كرد به‌دستور عباس ميرزا نايب‌السلطنه و به همّت ميرزا زين‌العابدين تبريزي در تبريز داير شد. رساله جهاديه تأليف ميرزا نايب‌السلطنه عيسي قائم‌مقام به‌عنوان نخستين كتاب چاپ سربي، در سال 1233ق. به استادي محمدعلي بن حاجي محمدحسين آشتياني از شاگردان ميرزا زين‌العابدين در مطبعه تبريز به‌چاپ رسيده است.
رساله ديگري به نام فتح‌نامه تأليف ميرزا ابوالقاسم قائم مقام ثاني (فرزند قائم مقام اول) در همان سال، در مطبعه سربي تبريز به چاپ رسيد. اين رساله درباره شرح فتوحات عباس ميرزا و عهدنامه گلستان (16 ذيقعده 1228 ق./ 12 اكتبر 1813 م.) است.
هوتم شيندلر كه در سال 1879م. مأمور شد ميان تهران و مشهد ارتباط تلگرافي برقرار كند، نسبت به ساير مسائل نيز توجه خاصي داشت؛ از جمله، كتابي درباره مطبعه‌هاي ايران و كتب چاپ‌شده در فاصله سال‌هاي 1233 تا 1260 ق. نوشته كه در بخش تيپوگرافي آن مي‌گويد كه در سال 1233 ق. شخصي به نام زين‌العابدين تبريزي تحت حمايت عباس ميرزا نايب‌السلطنه مطبعه كوچكي را راه‌اندازي كرد. كتابي به نام فتح‌نامه در آن چاپ شد، و اين كتاب نخستين كتابي بود كه در ايران به حروف عربي طبع مي‌شد. مجتبي مينوي مي‌گويد: "نمي‌دانم كه رساله جهاديه همان فتح‌نامه است يا كتاب ديگري مي‌باشد" (:7 317).
در سال 1240 ق. ميرزا زين‌العابدين، كه در كار خود خبره و شهره بود، به امر فتحعلي شاه به تهران فراخوانده شد تا، به‌كمك منوچهر خان معتمدالدوله، اولين چاپخانه سربي دارالخلافه طهران را راه‌اندازي كند. در انتهاي كتاب مآثرالسلطانيه چاپ سربي سال 1241 ق. اشاره به ميرزا زين‌العابدين شده است كه در دارالخلافه طهران مشغول انطباع بوده است. نخستين كتابي كه در مطبعه طهران به طبع رسيد حياه‌القلوب محمد باقر مجلسي در سال 1240 ق. /1824 م بود.
اصفهان، بعد از تبريز و طهران، سومين شهري بود كه در زمان حكومت منوچهرخان معتمدالدوله صاحب مطبعه سربي شد. بر طبق كتب موجود، اولين كتابي كه در اصفهان چاپ سربي شده رساله حسينيه ترجمه ملاّ ابراهيم گرگين استرآبادي به سال 1246 ق. بوده است.
فعاليت چاپخانه‌هاي تبريز، طهران، و اصفهان كه با اولين كتاب چاپي در سال 1233 ق. در دارالسلطنه تبريز شروع شده بود، با طبع آخرين كتب چاپي سال 1269 ق. چون طوفان‌البكا از محمد ابراهيم‌بن محمد باقر جوهري در دارالخلافه طهران به پايان رسيد. پس از آن، كتاب‌هاي چاپ سربي جاي خود را به كتاب‌هاي چاپ سنگي* سپرد. از مهم‌ترين عوامل توقف چاپ سربي مي‌توان علاقه و توجه مردم ايران را به هنر خوشنويسي و خطاطي دانست. ادوارد ياكوب پولاك، معلم طب دارالفنون، كه پس از مرگ كلوكه در سال 1272 ق. طبيب مخصوص شاه شده بود در سفرنامه خود مي‌گويد: "مطبعه يا باسمه در آغاز اين قرن توسط عباس ميرزا نايب‌السلطنه به تبريز وارد شد؛ منتها حروف مطبعه به مذاق ايراني‌ها خوش نمي‌آيد، زيرا اين حروف در خط مستقيم قرار نمي‌گيرند و گاه بالا و گاه پايين خط مستقيم واقع مي‌شوند. به همين دليل هم هست كه يك انجيل فارسي كه به‌صورت عالي در اروپا به طبع رسيده است نظرشان را نمي‌گيرد و آن را نازيبا مي‌شمارند. به همين دليل، كتب اندكي به اين صورت طبع شده ولي ليتوگرافي يا چاپ سنگي در عوض نضج بيشتري گرفت" (193:2).
از عوامل ديگر توقف چاپ سربي، مي‌توان دشواري كار، بروز اغلاط فراوان چاپي، خراب شدن دستگاه‌ها، و عدم امكان تعمير آنها را ذكر كرد و اينكه حروف سربي را مي‌بايست از فرنگ مي‌خريدند و احتياج به ارز خارجي داشت، ولي سنگ مرمر، كه در چاپ سنگي مصرف داشت، از ايران تهيه مي‌شد.
پس از برچيده شدن چاپخانه‌هاي سربي و رواج چاپ سنگي، 22 سال طول كشيد تا بار ديگر چاپ سربي در ايران رواج يافت. در سال 1290 ق.، ناصرالدين شاه، در سفر خود به فرنگ، از استانبول يك دستگاه چاپ سربي با حروف عربي و لاتيني خريد و راهي طهران كرد. ولي "در طهران اهمال شده و در بوته تعويق ماند" (:3 14). و "تا بازگشت ناصرالدين شاه از سفر اول اروپا، كسي درصدد احياي صنعت چاپ سربي برنيامد. چاپخانه سربي جديد عهد ناصري را هم كه براي چاپ روزنامه ايران آورده بودند به‌زودي شكست و از كار افتاد ..." (:6 210). چاپخانه سربي ديگري در حدود سال 1296 ق. در طهران داير و پس از مدتي تعطيل شد و آخرين بار در حدود سال 1314 ق. چاپخانه سربي در تهران تأسيس گرديد و دنباله آن تا امروز ادامه يافت (209:5).
به‌طور كلي، نظر مورخان آن است كه دستگاه‌ها عمدتاً خراب بوده و اطلاع مشخصي از آنچه در همين دوره به چاپ سربي منتشر شده باشد ارائه نشده است، حال آنكه ارائه نمونه‌اي از كتب چاپي موجود، بعضي از اين اطلاعات را نشان مي‌دهد؛ از جمله كتب چاپ سربي عبارتند از :روزنامه سفر فرنگستان ناصرالدين شاه، چاپ 1291 ق. در دارالطباعه دولتي طهران؛ كتاب الفاظ متشابهه متداوله در زبان فرانسه محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، چاپ 1300 ق. در دارالطباعه خاصه همايوني؛ كتاب مقالات علمي و سياسي محمد نصير فرصت شيرازي، چاپ 1305 ق. در مطبعه خورشيد طهران؛ و كتاب تفاحيه اثر ارسطو ترجمه بابا افضل كاشاني، چاپ 1311 ق. كه در مطبعه خورشيد به چاپ سربي در آمده است. بدين ترتيب، تاريخ كتاب‌هاي چاپ سربي نشان مي‌دهد كه قبل از تاريخ 1314 ق.، دستگاه‌هاي ماشين چاپ سربي دولتي و غيردولتي پيش از فعال شدن و استمرار كار چاپ مشغول فعاليت و طبع كتب بوده‌اند.

 

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله   12 صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید


اشتراک بگذارید:


پرداخت اینترنتی - دانلود سریع - اطمینان از خرید

پرداخت هزینه و دریافت فایل

مبلغ قابل پرداخت 4,700 تومان

درصورتیکه برای خرید اینترنتی نیاز به راهنمایی دارید اینجا کلیک کنید


فایل هایی که پس از پرداخت می توانید دانلود کنید

نام فایلحجم فایل
61F12739_490014_6820.zip32.7k